Elektronek

Podział kondensatorów

Kondensatory dzielą się na trzy podstawowe grupy:

- elektrolityczne (aluminowe)

- ceramiczne

- z tworzywa sztucznego

Dzisiaj zajmiemy się tą pierwszą grupą kondensatorów.

Kondensator elektrolityczny

Zbudowany jest on z aluminium i jest elementem biegunowym. Wlutowanie go w złym kierunku może spowodować wybuch.
Czytaj dalej…

Tranzystor - Co to takiego?

Tranzystor bipolarny, czyli zwykły tranzystor to urządzenie, którego zadaniem jest wzmocnienie prądu. Każdy tranzystor posiada trzy końcówki: bazę, kolektor i emiter. W uproszczeniu można powiedzieć, że baza jest wejściem, a kolektor wyjściem. Rozróżniamy dwa typy tranzystorów:

PNP

NPN

Różnią się one jedynie kierunkiem przepływu prądu, o którym napiszę niedługo. W dzisiejszych czasach najpowszechniejsze są tranzystory NPN, dlatego w większości układów występują właśnie takie tranzystory.

Zatkany i otwarty

Pewnie już spotkałeś się w opisach układów z powiedzeniem w stylu: “tranzystor się otwiera” czy “jest zatkany”. Czy wiesz kiedy występują te stany w tranzystorze? Jeżeli prąd bazy jest równy zeru, to prąd kolektora również jest równy zeru.  W takim wypadku mówimy, że tranzystor jest zatkany. Natomiast jeżeli na bazę zacznie płynąć prąd, to mówimy, że tranzystor się otwiera.

Wzmocnienie

Podstawową wartością tranzystorów jest ich wzmocnienie. Wyrażane jest ono grecką literą beta i w popularnych tranzystorach wynosi od 100 do 500. Ta podstawowa wartość wyraża stosunek prądu kolektora do prądu bazy.

Dzisiaj jedynie kilka ogólników na temat tranzystorów. W następnych wpisach zaczniemy zgłębiać je już trochę bardziej szczegółowo i praktycznie ;).

Co, jak i po co?

To już kolejny krótki artykuł z serii opisów podzespołów.  Dzisiaj czas na tyrystor, który jest już coraz rzadziej stosowany przez elektroników hobbystów. Działa on dosyć podobnie jak tranzystor NPN. Posiada trzy końcówki i jest elementem przełączającym. Działaniem od tranzystorów NPN różni się tym, że może posiadać jedynie dwa stany. Albo tyrystor jest całkowicie zatkany, albo całkowicie przewodzi.Jeżeli przez jego bramkę popłynie jakikolwiek prąd, tyrystor na trwałe się otwiera. Tyrystory najczęściej na schematach oznaczamy literami Ty. Powszechnie stosowane są one w energetyce, gdzie pracują przy ogromnych prądach i napięciach.

Podwójna dioda, co to takiego?

Pewnie znasz zwykłe świecące diody LED, wykorzystywane w tak wielu układach, ale czy korzystałeś kiedyś z LED-ów dwukolorowych? Diody podwójne to po prostu połączenie dwójki zwykłych LED-ów. Najczęściej takie diody łączą się katodami i posiadają trzy nóżki. Istnieją również diody świecące dwoma kolorami, posiadające jedynie dwie nóżki. W takim wypadku kolor diody zależy od biegunowości podłączenia. Przykładowo jeśli mamy diodę świecącą na żółto i czerwono, to podłączając ją w jedną stronę uzyskamy światło czerwone, a obracając ją żółte. Na rynku można spotkać również diody trójkolorowe, które działają na tej samej zasadzie co inne diody podwójne. Dzięki takiemu trio kolorów możemy uzyskać naprawdę bardzo ciekawy efekt.

Jak go rozszyfrować?

W rezystorach dla oznaczenia wartosci użyto kolorowego kodu paskowego. Każdy kto chce zajmować się elektroniką musi poznać znaczenie poszczególnych kolorów pasków. Zapamiętanie ich nie jest aż tak trudne jak się wydaję. Jest ich jedynie dziesięć. Każdemu kolorowi przypisana jest jedna liczba:

Czarny: 0

Brązowy: 1

Czerwony: 2

Pomarańczowy: 3

Żółty: 4

Zielony: 5

Niebieski: 6

Fioletowy: 7

Szary: 8

Biały: 9

Do tego dochodzą jeszcze kolory potrzebne do okreslenia tolerancji i bardzo małego mnoznika:

Złoty: 0,1, tolerancja 5%

Srebrny: 0,01 tolerancja 10%

Znając podane wartości kolorów możemy bez problemów odczytać rezystancje oporników. Musimy jednak wiedzieć, że pierwszy pasek oznacza pierwsza liczbę, drugi drugą, trzeci jest mnożnikiem, a czwarty oznacza tolerancję. Pierwszy pasek jest umieszczony zawsze blisko rezystora.Przykładowo taki kod:

czerwony, czerwony, czerwony, srebrny

Oznacza 2,2Kohmy o tolerancji 10%. Natomiast taki:

czerwony, czerwony, czarny, złoty

Oznacza 22ohmy o tolerancji 5%.

Na co zwracać uwagę?

Chcąc wybrać odpowiednie rezystory do swojego układu musimy najpierw poznać ich parametry. Oczywiście przy wyborze rezystora trzeba kierować się jego wartością oporu, która jest wyrażona za pomocą kolorowego kodu paskowego. Jak rozszyfrowywać taki kod napisze już jutro, a na razie zajmijmy się pobocznymi, ale dosyć ważnymi parametrami rezystorów.

Tolerancja:

Jest to rozrzut oporu wyrażony w procentach. Przykładowo jeżeli taka tolerancja wynosi 5%, to wartość rezystancji może w trakcie pracy zwiększyć lub zmniejszyć się o te 5%. Tolerancje przedstawia ostatni pasek kodu na oporniku.

Moc znamieniowa:

To największa moc, którą wytrzyma opotnik.

Temperaturowy współczynnik rezystancji:

Współczynnik zmian wartości oporu pod wpływem zmiany temperatury. Oznaczany jest symbolem TWR.

Napięcie graniczne;

Największa wartość napięcia stałego, które może być podłączone pod rezystor.

Co to jest płytka drukowana?

Jest to tak zwana płytka PCB, zbudowana z materiału izolacyjnego. Na jej powierzchni występują ścieżki, które przewodzą prąd elektryczny i punkty lutownicze. Do punktów lutowniczych lutujemy różne elementy elektroniczne. Takie punkty pokryte są małą ilością cyny, dzięki czemu lutowanie do nich elementów jest bardzo proste. W sprzedaży są płytki specjalnie robione pod dany układ i uniwersalne płytki drukowane. Te pierwsze można wykonać w domu pod warunkiem posiadania potrzebnych materiałów, ale o tym będzie inny artykuł. Dzisiaj chce trochę opowiedzieć o zaletach stosowania płytek uniwersalnych. Montowanie skomplikowanych układów w pająka jest czasami naprawdę czasochłonne i wręcz denerwujące. Idealnym rozwiązaniem jest użycie takich właśnie płytek. Dzięki nim możemy szybko łatwo i przyjemnie zmontować taki układ. Będzie on wyglądał o wile ładniej i będziemy mieli pewność, że nie dojdzie do jakiegoś nieprzewidzianego zwarcia. Co często się zdarza właśnie, kiedy montujemy układ w pająka. Oczywiście najlepszym rozwiązaniem jest użycie płytki specjalnie wytrawionej pod dany układ, ale jeśli takiej nie posiadamy powinniśmy skorzystać z zalet, które daje nam uniwersalna płytka PCB.