Elektronek

Podział kondensatorów

Kondensatory dzielą się na trzy podstawowe grupy:

- elektrolityczne (aluminowe)

- ceramiczne

- z tworzywa sztucznego

Dzisiaj zajmiemy się tą pierwszą grupą kondensatorów.

Kondensator elektrolityczny

Zbudowany jest on z aluminium i jest elementem biegunowym. Wlutowanie go w złym kierunku może spowodować wybuch.
Czytaj dalej…

Tranzystor - Co to takiego?

Tranzystor bipolarny, czyli zwykły tranzystor to urządzenie, którego zadaniem jest wzmocnienie prądu. Każdy tranzystor posiada trzy końcówki: bazę, kolektor i emiter. W uproszczeniu można powiedzieć, że baza jest wejściem, a kolektor wyjściem. Rozróżniamy dwa typy tranzystorów:

PNP

NPN

Różnią się one jedynie kierunkiem przepływu prądu, o którym napiszę niedługo. W dzisiejszych czasach najpowszechniejsze są tranzystory NPN, dlatego w większości układów występują właśnie takie tranzystory.

Zatkany i otwarty

Pewnie już spotkałeś się w opisach układów z powiedzeniem w stylu: “tranzystor się otwiera” czy “jest zatkany”. Czy wiesz kiedy występują te stany w tranzystorze? Jeżeli prąd bazy jest równy zeru, to prąd kolektora również jest równy zeru.  W takim wypadku mówimy, że tranzystor jest zatkany. Natomiast jeżeli na bazę zacznie płynąć prąd, to mówimy, że tranzystor się otwiera.

Wzmocnienie

Podstawową wartością tranzystorów jest ich wzmocnienie. Wyrażane jest ono grecką literą beta i w popularnych tranzystorach wynosi od 100 do 500. Ta podstawowa wartość wyraża stosunek prądu kolektora do prądu bazy.

Dzisiaj jedynie kilka ogólników na temat tranzystorów. W następnych wpisach zaczniemy zgłębiać je już trochę bardziej szczegółowo i praktycznie ;).

Miernik

Chyba każdy elektronik potrzebuje czasami coś zmierzyć, sprawdzić jakie napięcie gdzieś panuje, jaki jest pobór prądu itp. Mierniki to narzędzia, które umożliwiają wykrycie usterki w układzie i do tego są bardzo często używane. Jednak żeby efektywnie ich używać musimy poznać ich rodzaje i parametry jakie mogą zmierzyć , tak więc zaczynajmy.

Woltomierz

Za jego pomocą dokonujemy pomiaru napięcia. Oczywiście jego odczyt jest podawany w woltach. Przy używanie woltomierzy należy pamiętać, że podłączamy je równolegle do układu. Ze względu na działanie ten rodzaj mierników dzieli się na:

- Elektromagnetyczne
- Magnetoelektryczne
- Elektrodynamiczne
- Elektrostatyczne
- Cyfrowe

Informacje o zasadach działania poszczególnych typów woltomierzy znajdziecie chociażby na wikipedii.

Amperomierz

Służy jak się pewnie domyślacie do pomiaru natężenia prądu. Rzecz jasna podaje je w amperach. Amperomierze zawsze należy podłączać do układu szeregowo w przeciwieństwie do woltomierzy. Miernikiem takim możemy dokonywać pomiaru zarówno prądu stałego jak i zmiennego. Idealna wersja takiego urządzenia posiada rezystancje nieskończenie małą. W rzeczywistości jest ona różna od zera, ale w obliczeniach pomija się jej wartość.

Omomierz

Miernik dokonujący pomiaru rezystancji. Działa on na zasadzie prawa ohma. Najpierw mierzy natężenie prądu oraz panujące napięcie, a potem korzystając z prawa ohma oblicza wartość rezystancji. Urządzenie to dzieli się głównie na omomierze szeregowe i równoległe.

Miernik uniwersalny, cyfrowy

To najczęściej spotykany i najdroższy rodzaj miernika. Łączy on w sobie funkcje wszystkich trzech podanych wyżej mierników, dlatego jest on bardzo wygodny w obsłudze. Wystarczy zmienić rodzaj pomiaru i już możemy mierzyć rezystancje, napięcie, czy prąd. W nowoczesnych miernikach uniwersalnych można również dokonywać pomiarów wartości wzmocnienia tranzystorów lub pojemność kondensatorów. Właśnie dlatego bardzo polecałbym Ci zakup takiego miernika uniwersalnego.

Co będzie potrzebne

Postanowiłeś już zacząć swoją przygodę z elektroniką. Wiesz już od jakich układów będziesz zaczynał, znasz już podstawy teorii, ale na ile ucierpi Twój portfel na zabawie z elektroniką? Na samym początku będziesz musiał wydać trochę pieniędzy na podstawowe narzędzia, które będą Ci już później wiernie służyły. Jak długo zależy od tego jakiej jakości produkty kupisz.

Lutownica to najważniejszy przyrząd dla elektronika. Co prawda w jakiś tam sposób można sobie w prostych układach bez niej poradzić, montując na płytce stykowej czy zwijając ze sobą końcówki. Jednak do budowy “prawdziwych” układów będzie Ci potrzebna lutownica i to najlepiej grzałkowa. Najlepszym rozwiązaniem według mnie jest kupno stacji lutowniczej, ale jest to dosyć kosztowne, więc jeżeli nie chcesz wydawać za dużo możesz kupić najzwyklejszą lutownicę. Tutaj mały zestaw przykładowych cen:

-Lutownica grzałkowa ok. 20 złotych

-Stacja lutownicza ok. 120 złotych

-Lutownica transformatorowa ok. 60 złotych

Wszystkie ceny są oczywiście jedynie orientacyjne. Bez problemu znajdziesz je w niższej cenie.

Narzędzie również będą Ci niezbędne w pracy, więc zastanów sie nad ich zakupem. Chociaż przy budowie kitów będą Ci potrzebne jedynie ucinaczki. Jednak radze Ci zaopatrzyć sie od razu w mały zestaw, który kosztuję około 20 złotych.

To jest podstawowe wyposażenie, które kupisz raz, a będzie CI długo służyło. Teraz czas na coś co będziesz zmuszony kupować na bieżąco.

Cyna to mieszanka między innymi ołowiu, cyny i kalafonii. Będzie CI ona potrzebna do lutowania wszystkich elementów, czy to na płytce czy w pająka. Koszt jednej szpulki cyny wynosi około 20 złotych, a starcza nawet przy częstym używaniu na dosyć długo.

Źródło zasilania co prawda powinienem wymienić w sprzętach kupowanych raz na długi czas, ale przecież zwykłe baterie są czymś często wymienianym. Tak więc musisz zaopatrzyć się w baterie lub zasilacz. Najlepiej kup sobie kilka rodzajów akumulatorków i ładuj je, kiedy przyjdzie potrzeba. w późniejszym okresie radziłbym Ci kupić zasilacz regulowany do samodzielnego montażu. Nie dosyć, że będziesz miał zabawę przy składaniu to zyskasz jeszcze uniwersalne źródło prądu.

To by było na tyle, ale musisz jeszcze o czymś pamiętać  planując swoje wydatki na elektronikę. Weź pod uwagę cenę poszczególnych podzespołów używanych przy budowie układów i kabli, które są naprawdę rzeczą niezbędną, ale i dosyć tanią .

Co, jak i po co?

To już kolejny krótki artykuł z serii opisów podzespołów.  Dzisiaj czas na tyrystor, który jest już coraz rzadziej stosowany przez elektroników hobbystów. Działa on dosyć podobnie jak tranzystor NPN. Posiada trzy końcówki i jest elementem przełączającym. Działaniem od tranzystorów NPN różni się tym, że może posiadać jedynie dwa stany. Albo tyrystor jest całkowicie zatkany, albo całkowicie przewodzi.Jeżeli przez jego bramkę popłynie jakikolwiek prąd, tyrystor na trwałe się otwiera. Tyrystory najczęściej na schematach oznaczamy literami Ty. Powszechnie stosowane są one w energetyce, gdzie pracują przy ogromnych prądach i napięciach.

Szybki układ

Sygnalizator światła można wykonać w bardzo prosty sposób. Taki układ ma wiele zastosowań między innymi właśnie sygnalizację włączonego światła. Lekko modyfikując podany układ można zrobić sygnalizator wyłączonego światła, czy prosty alarm na drzwi.

Do budowy układu będziesz potrzebował zaledwie kilku elementów:
-Dwóch rezystorów 10 Kilo ohm
-Jednego rezystora 1 Kilo ohm
-Jednego fotorezystora (kupisz go w każdym sklepie elektronicznym)
-Brzęczyka piezo
-Tranzystora NPN (ja użyłem BC548)

Działanie układu

Działanie układu jest bardzo proste. Kiedy na fotorezystor nie pada światło, nie płynie przez niego prąd. Uniemożliwia to włączenie tranzystora. Jednak kiedy na układ naprowadzimy światło, przepływ prądu się zwiększa doprowadzając tym samym tranzystor do nasycenia. Tranzystor zaczyna przewodzić włączając brzęczyk piezo. Jak widzisz działanie układu jest naprawdę proste, dlatego zachęcam Cię do poeksperymentowania z tym układem zmieniając to i owo. Jeżeli chcesz się sprawdzić zbuduj podobny układ, który zamiast włączać brzęczyk przy dostępnie światła, będzie go włączać kiedy zrobi się ciemno.
Co do montażu układu to najłatwiej zmontować go w pająka włożyć do małego pudełeczka i wyprowadzić na zewnątrz fotorezystor i brzęczyk.

Oto schemat: (niestety znowu ręcznie, ponieważ nie mogłem znaleźć fotorezystora w bibliotece EAGLE)

Podwójna dioda, co to takiego?

Pewnie znasz zwykłe świecące diody LED, wykorzystywane w tak wielu układach, ale czy korzystałeś kiedyś z LED-ów dwukolorowych? Diody podwójne to po prostu połączenie dwójki zwykłych LED-ów. Najczęściej takie diody łączą się katodami i posiadają trzy nóżki. Istnieją również diody świecące dwoma kolorami, posiadające jedynie dwie nóżki. W takim wypadku kolor diody zależy od biegunowości podłączenia. Przykładowo jeśli mamy diodę świecącą na żółto i czerwono, to podłączając ją w jedną stronę uzyskamy światło czerwone, a obracając ją żółte. Na rynku można spotkać również diody trójkolorowe, które działają na tej samej zasadzie co inne diody podwójne. Dzięki takiemu trio kolorów możemy uzyskać naprawdę bardzo ciekawy efekt.

Prosty układ

Dzisiaj chciałbym przedstawić Ci układ, który zmontowałem od razu po przeczytaniu pierwszego artykułu związanego z elektroniką. Właśnie był on opisany w tej publikacji jako “Pierwszy układ dla nieelektroników”. Nazywa się on “mini latarka”. Jest on banalnie prosty i bez problemu powinieneś poradzić sobie z jego budową. Mini latarka jak sama nazwa wskazuję jest małą latareczką, w której źródłem światła jest mała dioda LED obojętnie jakiego koloru. Posiada ona możliwość włączania i wyłączania, dzięki zastosowania zwykłego przełącznikowi “zwiemy”. Po zwarciu przełącznika nasza dioda zacznie świecić. Układ najlepiej zmontować w pająka, czyli poprzez połączenie każdego elementu bezpośrednio ze sobą, albo za pomocą kabelków. Taki wynalazek najlepiej włożyć do jakiejś tuby, a diodę wyprowadzić na zewnątrz. Do budowy układu możemy również wykorzystać włącznik, wlutowując go równolegle z diodą. W tym układzie będzie się włączała przy “wyciśniętym przycisku”

Oto układ:

Jak go rozszyfrować?

W rezystorach dla oznaczenia wartosci użyto kolorowego kodu paskowego. Każdy kto chce zajmować się elektroniką musi poznać znaczenie poszczególnych kolorów pasków. Zapamiętanie ich nie jest aż tak trudne jak się wydaję. Jest ich jedynie dziesięć. Każdemu kolorowi przypisana jest jedna liczba:

Czarny: 0

Brązowy: 1

Czerwony: 2

Pomarańczowy: 3

Żółty: 4

Zielony: 5

Niebieski: 6

Fioletowy: 7

Szary: 8

Biały: 9

Do tego dochodzą jeszcze kolory potrzebne do okreslenia tolerancji i bardzo małego mnoznika:

Złoty: 0,1, tolerancja 5%

Srebrny: 0,01 tolerancja 10%

Znając podane wartości kolorów możemy bez problemów odczytać rezystancje oporników. Musimy jednak wiedzieć, że pierwszy pasek oznacza pierwsza liczbę, drugi drugą, trzeci jest mnożnikiem, a czwarty oznacza tolerancję. Pierwszy pasek jest umieszczony zawsze blisko rezystora.Przykładowo taki kod:

czerwony, czerwony, czerwony, srebrny

Oznacza 2,2Kohmy o tolerancji 10%. Natomiast taki:

czerwony, czerwony, czarny, złoty

Oznacza 22ohmy o tolerancji 5%.

Na co zwracać uwagę?

Chcąc wybrać odpowiednie rezystory do swojego układu musimy najpierw poznać ich parametry. Oczywiście przy wyborze rezystora trzeba kierować się jego wartością oporu, która jest wyrażona za pomocą kolorowego kodu paskowego. Jak rozszyfrowywać taki kod napisze już jutro, a na razie zajmijmy się pobocznymi, ale dosyć ważnymi parametrami rezystorów.

Tolerancja:

Jest to rozrzut oporu wyrażony w procentach. Przykładowo jeżeli taka tolerancja wynosi 5%, to wartość rezystancji może w trakcie pracy zwiększyć lub zmniejszyć się o te 5%. Tolerancje przedstawia ostatni pasek kodu na oporniku.

Moc znamieniowa:

To największa moc, którą wytrzyma opotnik.

Temperaturowy współczynnik rezystancji:

Współczynnik zmian wartości oporu pod wpływem zmiany temperatury. Oznaczany jest symbolem TWR.

Napięcie graniczne;

Największa wartość napięcia stałego, które może być podłączone pod rezystor.