Elektronek

Kilka słów o kondensatorach

Z definicji kondensator to element elektroniczny, który ma zdolność do gromadzenia ładunku elektrycznego. Podstawową wielkością każdego kondensatora nie zależnie od typu jest pojemność. Wielkość tą oznaczamy literą C i wyrażamy w faradach. Jako, że farad jest dużą wielkością do określania pojemności kondensatorów stosuje się mniejsze jednostki jak pikofarad, nanofarad i mikrofarad.

Tyle bardzo podstawowych informacji teoretycznych wystarczy nam do zbudowania i poznania działania prostego układu, wykorzystującego właściwości kondensatora.

Montaż

Tutaj możesz obejrzeć schemat ideowy opisywanego układu. Do jego złożenia będzie Ci potrzebny jeden rezystor o dowolnej wartości 2 kohma, kondensator elektrolityczny o wartości 200 mikrofaradów (uF) i dioda LED dowolnego koloru.

Czytaj dalej…

Krótki wstęp

W tym artykule wspólnie zbudujemy bardzo prosty układ i prześledzimy jego działanie. Zaznaczam, że jest on dla przeznaczony dla bardzo początkujących, więc jeżeli znasz już choć trochę elektronikę to nie znajdziesz w nim żadnych nowych informacji.

Schemat ideowy

Schemat ideowy to schemat, który pokazuję nam połączenie poszczególnych elementów elektronicznych w układzie w sposób graficzny. Każdy element ma swój odpowiednik graficzny na schemacie ideowym. Tutaj możesz zobaczyć symbole graficzne różnych elementów elektronicznych. Skan jest z dosyć starej już książki “Elektronika dla wszystkich”, ale wszystkie podane symbole są aktualne. Odbiegając od tematu szczerze polecam tą książkę praktykom-amatorom. Można ją dostać za kilka groszy na allegro lub w antykwariacie.

Wracając do tematu. Dzięki schematowi ideowemu możemy bez problemu  odczytać działanie układu, znaleźć błędy, które uniemożliwiają poprawną prace urządzenia itp.

Oprócz schematów ideowych w elektronice wyróżniamy również:

Czytaj dalej…

Wstęp

W tym artykule chciałbym przedstawić sposób naprawy prostych urządzeń elektronicznych. Prostych to znaczy mało skomplikowanych i nie posiadających złożonych mikrokontrolerów.

Przyrządy pomiarowe

Do naprawy, a raczej wyszukania zepsutych elementów w urządzeniu potrzebne nam będą przyrządy pomiarowe. Powinniśmy zaopatrzyć się w jakikolwiek miernik uniwersalny, mogący mierzyć natężenie, napięcie, rezystancje. Najlepiej gdyby posiadał on jeszcze możliwość zmierzenia wzmocnienia tranzystora i pomiaru pojemności kondensatora.

Posługiwanie się miernikiem

Zanim zaczniemy szukać usterek w urządzeniu, musimy wiedzieć jak posługiwać się miernikiem. Złe użytkowanie tego przyrządu pomiarowego może doprowadzić do jego zniszczenia. Przystępując do pomiaru należy zastanowić się jaką wielkość elektryczną chcemy zmierzyć (natężenie, napięcie, rezystancje, pojemność, wzmocnienie) i odpowiednio ustawić miernik, jeżeli posiadamy miernik uniwersalny, lub odpowiednio dobrać przyrządy pomiarowe.

Czytaj dalej…

Podział kondensatorów

Kondensatory dzielą się na trzy podstawowe grupy:

- elektrolityczne (aluminowe)

- ceramiczne

- z tworzywa sztucznego

Dzisiaj zajmiemy się tą pierwszą grupą kondensatorów.

Kondensator elektrolityczny

Zbudowany jest on z aluminium i jest elementem biegunowym. Wlutowanie go w złym kierunku może spowodować wybuch.
Czytaj dalej…

Tranzystor - Co to takiego?

Tranzystor bipolarny, czyli zwykły tranzystor to urządzenie, którego zadaniem jest wzmocnienie prądu. Każdy tranzystor posiada trzy końcówki: bazę, kolektor i emiter. W uproszczeniu można powiedzieć, że baza jest wejściem, a kolektor wyjściem. Rozróżniamy dwa typy tranzystorów:

PNP

NPN

Różnią się one jedynie kierunkiem przepływu prądu, o którym napiszę niedługo. W dzisiejszych czasach najpowszechniejsze są tranzystory NPN, dlatego w większości układów występują właśnie takie tranzystory.

Zatkany i otwarty

Pewnie już spotkałeś się w opisach układów z powiedzeniem w stylu: “tranzystor się otwiera” czy “jest zatkany”. Czy wiesz kiedy występują te stany w tranzystorze? Jeżeli prąd bazy jest równy zeru, to prąd kolektora również jest równy zeru.  W takim wypadku mówimy, że tranzystor jest zatkany. Natomiast jeżeli na bazę zacznie płynąć prąd, to mówimy, że tranzystor się otwiera.

Wzmocnienie

Podstawową wartością tranzystorów jest ich wzmocnienie. Wyrażane jest ono grecką literą beta i w popularnych tranzystorach wynosi od 100 do 500. Ta podstawowa wartość wyraża stosunek prądu kolektora do prądu bazy.

Dzisiaj jedynie kilka ogólników na temat tranzystorów. W następnych wpisach zaczniemy zgłębiać je już trochę bardziej szczegółowo i praktycznie ;).

Miernik

Chyba każdy elektronik potrzebuje czasami coś zmierzyć, sprawdzić jakie napięcie gdzieś panuje, jaki jest pobór prądu itp. Mierniki to narzędzia, które umożliwiają wykrycie usterki w układzie i do tego są bardzo często używane. Jednak żeby efektywnie ich używać musimy poznać ich rodzaje i parametry jakie mogą zmierzyć , tak więc zaczynajmy.

Woltomierz

Za jego pomocą dokonujemy pomiaru napięcia. Oczywiście jego odczyt jest podawany w woltach. Przy używanie woltomierzy należy pamiętać, że podłączamy je równolegle do układu. Ze względu na działanie ten rodzaj mierników dzieli się na:

- Elektromagnetyczne
- Magnetoelektryczne
- Elektrodynamiczne
- Elektrostatyczne
- Cyfrowe

Informacje o zasadach działania poszczególnych typów woltomierzy znajdziecie chociażby na wikipedii.

Amperomierz

Służy jak się pewnie domyślacie do pomiaru natężenia prądu. Rzecz jasna podaje je w amperach. Amperomierze zawsze należy podłączać do układu szeregowo w przeciwieństwie do woltomierzy. Miernikiem takim możemy dokonywać pomiaru zarówno prądu stałego jak i zmiennego. Idealna wersja takiego urządzenia posiada rezystancje nieskończenie małą. W rzeczywistości jest ona różna od zera, ale w obliczeniach pomija się jej wartość.

Omomierz

Miernik dokonujący pomiaru rezystancji. Działa on na zasadzie prawa ohma. Najpierw mierzy natężenie prądu oraz panujące napięcie, a potem korzystając z prawa ohma oblicza wartość rezystancji. Urządzenie to dzieli się głównie na omomierze szeregowe i równoległe.

Miernik uniwersalny, cyfrowy

To najczęściej spotykany i najdroższy rodzaj miernika. Łączy on w sobie funkcje wszystkich trzech podanych wyżej mierników, dlatego jest on bardzo wygodny w obsłudze. Wystarczy zmienić rodzaj pomiaru i już możemy mierzyć rezystancje, napięcie, czy prąd. W nowoczesnych miernikach uniwersalnych można również dokonywać pomiarów wartości wzmocnienia tranzystorów lub pojemność kondensatorów. Właśnie dlatego bardzo polecałbym Ci zakup takiego miernika uniwersalnego.

Co będzie potrzebne

Postanowiłeś już zacząć swoją przygodę z elektroniką. Wiesz już od jakich układów będziesz zaczynał, znasz już podstawy teorii, ale na ile ucierpi Twój portfel na zabawie z elektroniką? Na samym początku będziesz musiał wydać trochę pieniędzy na podstawowe narzędzia, które będą Ci już później wiernie służyły. Jak długo zależy od tego jakiej jakości produkty kupisz.

Lutownica to najważniejszy przyrząd dla elektronika. Co prawda w jakiś tam sposób można sobie w prostych układach bez niej poradzić, montując na płytce stykowej czy zwijając ze sobą końcówki. Jednak do budowy “prawdziwych” układów będzie Ci potrzebna lutownica i to najlepiej grzałkowa. Najlepszym rozwiązaniem według mnie jest kupno stacji lutowniczej, ale jest to dosyć kosztowne, więc jeżeli nie chcesz wydawać za dużo możesz kupić najzwyklejszą lutownicę. Tutaj mały zestaw przykładowych cen:

-Lutownica grzałkowa ok. 20 złotych

-Stacja lutownicza ok. 120 złotych

-Lutownica transformatorowa ok. 60 złotych

Wszystkie ceny są oczywiście jedynie orientacyjne. Bez problemu znajdziesz je w niższej cenie.

Narzędzie również będą Ci niezbędne w pracy, więc zastanów sie nad ich zakupem. Chociaż przy budowie kitów będą Ci potrzebne jedynie ucinaczki. Jednak radze Ci zaopatrzyć sie od razu w mały zestaw, który kosztuję około 20 złotych.

To jest podstawowe wyposażenie, które kupisz raz, a będzie CI długo służyło. Teraz czas na coś co będziesz zmuszony kupować na bieżąco.

Cyna to mieszanka między innymi ołowiu, cyny i kalafonii. Będzie CI ona potrzebna do lutowania wszystkich elementów, czy to na płytce czy w pająka. Koszt jednej szpulki cyny wynosi około 20 złotych, a starcza nawet przy częstym używaniu na dosyć długo.

Źródło zasilania co prawda powinienem wymienić w sprzętach kupowanych raz na długi czas, ale przecież zwykłe baterie są czymś często wymienianym. Tak więc musisz zaopatrzyć się w baterie lub zasilacz. Najlepiej kup sobie kilka rodzajów akumulatorków i ładuj je, kiedy przyjdzie potrzeba. w późniejszym okresie radziłbym Ci kupić zasilacz regulowany do samodzielnego montażu. Nie dosyć, że będziesz miał zabawę przy składaniu to zyskasz jeszcze uniwersalne źródło prądu.

To by było na tyle, ale musisz jeszcze o czymś pamiętać  planując swoje wydatki na elektronikę. Weź pod uwagę cenę poszczególnych podzespołów używanych przy budowie układów i kabli, które są naprawdę rzeczą niezbędną, ale i dosyć tanią .

Co, jak i po co?

To już kolejny krótki artykuł z serii opisów podzespołów.  Dzisiaj czas na tyrystor, który jest już coraz rzadziej stosowany przez elektroników hobbystów. Działa on dosyć podobnie jak tranzystor NPN. Posiada trzy końcówki i jest elementem przełączającym. Działaniem od tranzystorów NPN różni się tym, że może posiadać jedynie dwa stany. Albo tyrystor jest całkowicie zatkany, albo całkowicie przewodzi.Jeżeli przez jego bramkę popłynie jakikolwiek prąd, tyrystor na trwałe się otwiera. Tyrystory najczęściej na schematach oznaczamy literami Ty. Powszechnie stosowane są one w energetyce, gdzie pracują przy ogromnych prądach i napięciach.

Szybki układ

Sygnalizator światła można wykonać w bardzo prosty sposób. Taki układ ma wiele zastosowań między innymi właśnie sygnalizację włączonego światła. Lekko modyfikując podany układ można zrobić sygnalizator wyłączonego światła, czy prosty alarm na drzwi.

Do budowy układu będziesz potrzebował zaledwie kilku elementów:
-Dwóch rezystorów 10 Kilo ohm
-Jednego rezystora 1 Kilo ohm
-Jednego fotorezystora (kupisz go w każdym sklepie elektronicznym)
-Brzęczyka piezo
-Tranzystora NPN (ja użyłem BC548)

Działanie układu

Działanie układu jest bardzo proste. Kiedy na fotorezystor nie pada światło, nie płynie przez niego prąd. Uniemożliwia to włączenie tranzystora. Jednak kiedy na układ naprowadzimy światło, przepływ prądu się zwiększa doprowadzając tym samym tranzystor do nasycenia. Tranzystor zaczyna przewodzić włączając brzęczyk piezo. Jak widzisz działanie układu jest naprawdę proste, dlatego zachęcam Cię do poeksperymentowania z tym układem zmieniając to i owo. Jeżeli chcesz się sprawdzić zbuduj podobny układ, który zamiast włączać brzęczyk przy dostępnie światła, będzie go włączać kiedy zrobi się ciemno.
Co do montażu układu to najłatwiej zmontować go w pająka włożyć do małego pudełeczka i wyprowadzić na zewnątrz fotorezystor i brzęczyk.

Oto schemat: (niestety znowu ręcznie, ponieważ nie mogłem znaleźć fotorezystora w bibliotece EAGLE)

Podwójna dioda, co to takiego?

Pewnie znasz zwykłe świecące diody LED, wykorzystywane w tak wielu układach, ale czy korzystałeś kiedyś z LED-ów dwukolorowych? Diody podwójne to po prostu połączenie dwójki zwykłych LED-ów. Najczęściej takie diody łączą się katodami i posiadają trzy nóżki. Istnieją również diody świecące dwoma kolorami, posiadające jedynie dwie nóżki. W takim wypadku kolor diody zależy od biegunowości podłączenia. Przykładowo jeśli mamy diodę świecącą na żółto i czerwono, to podłączając ją w jedną stronę uzyskamy światło czerwone, a obracając ją żółte. Na rynku można spotkać również diody trójkolorowe, które działają na tej samej zasadzie co inne diody podwójne. Dzięki takiemu trio kolorów możemy uzyskać naprawdę bardzo ciekawy efekt.